Lấy dấu răng là gì? Các cách và quy trình lấy dấu răng sứ

Lấy dấu răng là quá trình tạo ra bản sao chính xác về kích thước, hình dáng của hàm răng và vòm miệng, giúp cho việc thiết kế và chế tác răng sứ, cầu răng hay các phục hình nha khoa khác. Vậy, lấy dấu răng sứ có những phương pháp nào và được thực hiện ra sao? Hãy cùng I-Dent DiamondTech tìm hiểu kỹ hơn trong bài viết sau.

1. Lấy dấu răng là gì?

Lấy dấu răng là quá trình thu thập dữ liệu để mô phỏng lại hình dạng và kích thước của răng trên cung hàm chính xác  đến từng milimet. Quá trình này được thực hiện bằng cách sử dụng vật liệu như bột, thạch cao, silicon hoặc công nghệ hiện đại bằng máy quét kỹ thuật số.

2. Lấy dấu răng trong bọc răng sứ để làm gì?

Lấy dấu răng sứ là bước quan trọng và không thể thiếu trong quy trình bọc răng sứ. Việc làm này sẽ mô phỏng lại chính xác của cấu trúc, hình dạng của răng và xương hàm. Thông qua bản mô phỏng, các kỹ thuật viên phòng labo sẽ chế tác mão răng sứ có kích thước và hình dáng phù hợp với từng hàm răng của khách hàng. Điều này giúp răng sứ tránh bị sai lệch kích thước và làm ảnh hưởng đến sức khỏe răng miệng.

Cụ thể hơn, việc lấy dấu răng trong quy trình bọc sứ sẽ mang lại một số lợi ích sau:

• Bác sĩ sẽ nắm rõ được tình trạng hàm răng của bệnh nhân trước khi bọc răng sứ .
• Bản lấy dấu răng sẽ giúp bác sĩ hình dung rõ tình trạng răng miệng của bệnh nhân, từ đó đưa ra phác đồ điều trị chính xác.
• Mẫu dấu sẽ giúp bác sĩ lên kế hoạch điều trị chi tiết và dự đoán chính xác thời gian hoàn thành ca phục hình.

Ngoài ra, việc lấy dấu răng còn được áp dụng để lập kế hoạch và thực hiện điều trị các phương pháp khác như niềng răng (để chế tạo khí cụ niềng) hoặc cấy ghép implant (để chế tạo mão sứ trên implant),…

3. Các phương pháp lấy dấu răng phổ biến hiện nay

3.1. Lấy dấu răng bằng thạch cao

Lấy dấu răng sứ bằng thạch cao là kỹ thuật lấy dấu truyền thống đã được sử dụng từ lâu và đến hiện tại vẫn được ứng dụng rộng rãi trong nha khoa.

3.1.1. Ưu điểm

• Độ chính xác cao khi tái hiện chi tiết bề mặt răng và mô mềm.
• Vật liệu thạch cao không bị biến chất khi tiếp xúc với nước.
• Thạch cao có độ bền cao, giúp cho việc sử dụng và bảo quản và lưu trữ mẫu dấu.
• Nhờ vào đặc tính lỏng và khả năng định hình tốt khi đông cứng, thạch cao giúp hạn chế tình trạng biến dạng.

3.1.2. Nhược điểm

• Lấy dấu bằng thạch cao gây ra cảm giác khó chịu và buồn nôn vì mùi của vật liệu.
• Phương pháp lấy dấu bằng thạch cao yêu cầu bác sĩ có kỹ thuật cao.
• Rủi ro tiềm ẩn thạch cao chảy vào đường thở khi lấy dấu.

3.2. Lấy dấu răng bằng Alginate

Alginate là một vật liệu có thể điều chỉnh mức độ lỏng tùy vào tỉ lệ nước và bột. Vật liệu này có tính đàn hồi nhẹ, rất thích hợp cho việc lấy dấu khi niềng răng, đặc biệt là trường hợp người có khe nướu hẹp.

3.2.1. Ưu điểm

• Vật liệu này có thể tiếp xúc trực tiếp với nước.
• Bề mặt răng được sao chép một cách dễ dàng và chính xác.
• Có thể điều chỉnh thời gian đông bằng cách thay đổi nhiệt độ nước.
• Độ nhớt của vật liệu Alginate có thể tùy chỉnh dễ dàng bằng cách thay đổi tỉ lệ bột và nước.
• Vật liệu Alginate có giá thành thấp.

3.2.2. Nhược điểm

• Vật liệu đông cứng rất nhanh, đòi hỏi phải đổ mẫu ngay.
• Kích thước của mẫu dấu không ổn định, có thể thay đổi theo thời gian.

3.3. Lấy dấu bằng cao su

Silicon (hay còn được gọi là cao su) là vật liệu lấy dấu được sử dụng phổ biến trong nha khoa lâm sàng. Nhờ tính đàn hồi và ổn định tốt, lấy dấu bằng cao su giúp hạn chế hiện tượng mô mềm di chuyển tràn lên hoặc che phủ vùng nền tựa – điều thường xảy ra khi sử dụng các vật liệu lỏng kém hiệu quả hơn.

3.3.1. Ưu điểm

• Lấy dấu bằng cao su mang lại độ chính xác và chi tiết cao.
• Cao su có độ đàn hồi tốt, độ bền cao đảm bảo không bị biến dạng trong quá trình sử dụng.
• Tính nhớt của cao su có thể thay đổi theo ý muốn, cho phép tạo ra những bản dấu răng theo mục đích sử dụng khác nhau.
• Kích thước mẫu dấu có tính ổn định cao.

3.3.2. Nhược điểm

• Vật liệu cao su không thể tiếp xúc trực tiếp với nước.
• Vật liệu có thời gian hoạt động nhanh và đông cứng rất nhanh.
• Lấy dấu bằng phương pháp cao su có chi phí khá cao.

3.4. Lấy dấu bằng hợp chất nhựa dẻo

Lấy dấu bằng hợp chất nhựa dẻo là phương pháp thường được sử dụng trong các ca phục hình tháo lắp. Tuy nhiên, vật liệu dẫn nhiệt kém nên cần được làm nóng đầy đủ trước khi sử dụng để đảm bảo hiệu quả lấy dấu.

3.4.1. Ưu điểm

• Có thể thay đổi mức độ dẻo tùy theo mục đích sử dụng.
• Hỗ trợ lấy dấu từng phần hoặc vùng răng cụ thể.
• Mẫu dấu ít bị biến dạng theo thời gian.
• Chi phí lấy dấu răng bằng hợp chất dựa dẻo có giá khá rẻ.

3.4.2. Nhược điểm

• Hợp chất nhiệt nên cần cẩn trọng trong quá trình sử dụng, nếu quá nóng có thể gây bỏng viêm mạc.

3.5. Lấy dấu bằng công nghệ CAD/CAM

Lấy dấu bằng công nghệ bọc răng sứ CAD/CAM là phương pháp hiện đại, thay thế hoàn toàn cách lấy dấu truyền thống. Ở phương pháp này, bác sĩ sẽ sử dụng máy scan quét toàn bộ khoang miệng để lấy vùng răng cần lấy dấu. Dữ liệu sau khi quét sẽ được chuyển sang phần mềm CAD/CAM để kỹ thuật viên tiến hành thiết kế và chế tác răng sứ, khay niềng hoặc các phục hình phù hợp.

3.5.1. Ưu điểm

• Mẫu dấu có số liệu chính xác gần như tuyệt đối.
• Quá trình lấy dấu diễn ra nhanh chóng, tiết kiệm thời gian nhiều hơn so với phương pháp truyền thống.
• Không có cảm giác buồn nôn hay khó chịu trong quá trình lấy dấu.
• Thông tin dữ liệu scan được hiển thị trước màn hình, giúp cho việc điều chỉnh dễ dàng trước khi chế tác phục hình.

3.5.2. Nhược điểm

• Phương pháp lấy dấu bằng công nghệ CAD /CAM có chi phí cao.

Ứng dụng công nghệ CAD/CAM vào quy trình lấy dấu răng và bọc sứ.

quy trình sản xuất răng sứ

4. Quy trình lấy dấu răng chuẩn y khoa

4.1. Lấy dấu răng một thì

Lấy dấu răng một thì là phương pháp lấy dấu răng bằng tay và có thể áp dụng cho toàn hàm. Ưu điểm của phương pháp này là chỉ cần sử dụng một ống trộn, không cần sử dụng chất lấy dấu nhẹ, dễ lấy vật liêu sau khi đổ và tiết kiệm chi phí.

Tuy nhiên, lấy dấu răng một thì có độ chính xác của khuôn dấu không được đảm bảo, có thể gây biến dạng và gây khó chịu cho bệnh nhân.

Phương pháp lấy dấu một thì gồm các bước như sau:

4.1.1. Bước 1: Chuẩn bị vật liệu và dụng cụ lấy dấu

Các vật liệu và dụng cụ lấy dấu bao gồm: Chất lấy dấu Light, Putty, số đơn vị 1-4, khay lấy dấu nửa hàm, toàn hàm hoặc khay lấy dấu hàm đôi.

4.1.2. Bước 2: Tiến hành lấy dấu

Bác sĩ sẽ bơm một lớp chất lấy dấu Light lên răng cần lấy dấu. Tiếp theo, bác sĩ sẽ cho chất lấy dấu Putty vào khay lấy dấu và đặt khay này vào miệng bệnh nhân. Cuối cùng, khi chất lấy dấu đạt độ cứng, bác sĩ sẽ tiến hành lấy ra khỏi miệng.

4.2. Lấy dấu răng hai thì

Lấy dấu hai thì là kỹ thuật được đánh giá là có độ phức tạp và độ khó cao hơn so với lấy dấu một thì. Tuy nhiên, phương pháp lấy dấu này mang lại độ chính xác cao, độ chi tiết của khuôn mẫu được thể hiện rất rõ ràng.

Dưới đây là các bước thực hiện của phương pháp lấy dấu hai thì

4.2.1. Bước 1: Chuẩn bị vật liệu và dụng cụ lấy dấu

Bác sĩ sẽ chuẩn bị chất lấy dấu Light, Putty, số đơn vị 1-4, thìa và khay lấy dấu nửa hàm, toàn hàm, hàm đôi hay hàm cá nhân

4.2.2. Bước 2: Tiến hành lấy dấu

Bác sĩ sẽ lấy chất lấy dấu Putty vào khay lấy dấu và sau đó phủ lên một miếng nhựa mỏng. Khay lấy dấu sẽ được đặt vào miệng của bệnh nhân cho đến khi chất lấy dấu đông lại và lấy ra. Sau đó, bác sĩ sẽ tháo bỏ đi miếng nhựa mỏng, đem đi rửa sạch và thổi cho khô mẫu dấu.

Cuối cùng, bác sĩ sẽ bơm chất lấy dấu Light lên vùng răng cần lấy dấu và một lượng nhỏ lên bề mặt khuôn dấu Putty. Khay sẽ được đưa vào miệng bệnh nhân một lần nữa và giữ cố định đến khi chất lấy dấu đông cứng và lấy ra.

4.3. Lấy dấu răng bằng công nghệ CAD/CAM

Lấy dấu răng bằng công nghệ CAD/CAM là phương pháp lấy dấu hiện đại và chính xác, thay thế hoàn toàn cách lấy dấu bằng tay truyền thống.

4.3.1. Bước 1: Scan khoang miệng để lấy dấu răng

Bác sĩ sẽ sử dụng máy scan 3D để quét kỹ vùng răng cần lấy dấu trong khoang miệng

4.3.2. Bước 2: Điều chỉnh bản thiết kế mềm cho khách hàng

Thông tin về mẫu răng đã được lấy dấu sẽ được xuất sang bản mềm thiết kế để bác sĩ lẫn khách hàng có thể xem trước và qua đó có thể điều chỉnh nếu muốn.

4.3.3. Bước 3: Đưa mẫu dấu đến phòng labo để chế tác răng sứ

Mẫu dấu răng sẽ được chuyển đến phòng labo răng sứ để chế tác.

Hy vọng qua bài viết này đã giúp bạn hiểu rõ hơn về các phương pháp lấy dấu răng sứ cũng như quy trình thực hiện. Ngoài ra, khi thực hiện các phương pháp thẩm mỹ nha khoa bạn nên lựa chọn nha khoa uy tín, có thiết bị hiện đại hỗ trợ để đảm bảo ca phục hình có độ chính xác cao và thẩm mỹ tốt.