Răng sứ là một loại răng giả được dùng trong việc phục hình răng khi mắc khuyết điểm hay bệnh lý. Để mang lại kết quả thẩm mỹ rốt, răng sứ phải được chế tác bằng máy móc hiện đại kết hợp với kỹ thuật viên tay nghề cao. Vậy chi tiết quy trình sản xuất răng sứ diễn ra như thế nào? Hãy cùng I-Dent DiamondTech tìm hiểu trong bài viết sau.
1. Răng sứ là gì?
Răng sứ (hay mão răng sứ) là một loại cùi răng sứ giả được làm từ vật liệu sứ có cấu trúc ruột rỗng. Loại răng này có kích thước, hình dáng, màu sắc y như răng thật. Bác sĩ sẽ dùng răng sứ chụp lên cùi răng gốc, giúp cải thiện hình dáng, thẩm mỹ và phục hồi chức năng ăn nhai.
Răng sứ được tạo nên từ sự kết hợp của các oxit kim loại và phi kim loại. Dưới tác động của nhiệt độ và áp suất cao, hỗn hợp này sẽ hình thành nên một cấu trúc giống như men răng tự nhiên. Qua đó, răng sứ có được tính thẩm mỹ và độ bền cao y như răng sinh lý.
2. Quy trình sản xuất răng sứ tại Labo
Quy trình chế tác răng sứ tại labo răng sứ của nha khoa bao gồm 8 bước:
2.1 Bước 1: Thăm khám
Bác sĩ sẽ thăm khám và kiểm tra khi răng của bệnh nhân mắc các vấn đề sứt mẻ, nhiễm màu, lệch nhẹ… có nhu cầu bọc răng sứ . Để có cái nhìn tổng quan về tình trạng răng miệng, bác sĩ sẽ chỉ định chụp X-quang. Dựa trên kết quả hình ảnh, bác sĩ sẽ tư vấn loại răng sứ phù hợp nhất cho từng trường hợp cụ thể.
2.2 Bước 2: Lấy dấu răng
Đây là bước quan trọng và không thể thiếu trong quy trình bọc răng sứ để đảm bảo răng sứ được chế tác chính xác từng milimet. Ở bước này, bác sĩ sẽ tiến hành mài nhỏ lớp men răng bên ngoài để tạo cùi răng với tỉ lệ phù hợp. Sau đó, bác sĩ sẽ sử dụng chất lấy dấu răng sứ dựa trên cùi răng đã được mài.
Mẫu dấu răng sẽ được gửi đến phòng lab để chế tạo mão sứ một cách tỉ mỉ, đảm bảo đúng kích thước và màu sắc đã chọn. Trong thời gian chờ đợi mão sứ hoàn thiện, bạn sẽ được gắn răng tạm khi làm răng sứ để đảm bảo khả năng ăn nhai.
2.3 Bước 3: Chế tác cắt phôi sứ bằng máy CNC hiện đại
Mẫu dấu sẽ được gửi đến phòng labo lập trình, thiết kế chi tiết bằng phần mềm CAD/CAM. Sau đó, máy CNC sẽ cắt phôi sứ khách hàng đã chọn dựa vào dữ liệu thiết kế này.
Lấy dấu và chế tác răng sứ bằng công nghệ CAD /CAM hiện đại.
2.4 Bước 4: Nung sứ lần 1
Phôi sứ sau khi được cắt gọt sẽ được nung ở nhiệt độ cao 1.350 độ C trong suốt 8 giờ để tạo ra sự liên kết chặt chẽ giữa các tinh thể sứ. Quá trình này giúp tăng cường độ chịu lực, tuổi thọ cao và giúp răng sứ độ trong suốt tự nhiên như răng thật.
2.5 Bước 5: Mài chỉnh và tạo hình răng sứ theo mẫu
Đây là bước quan trọng để đảm bảo răng sứ được sao chép y như răng thật về màu sắc hình dáng. Các kỹ thuật viên chuyên môn cao sẽ sử dụng máy mài chuyên dụng hoặc đắp thêm bột sứ theo yêu cầu bệnh nhân.
2.6 Bước 6: Nung sứ lần 2
Sau khai mài chỉnh, để lớp bột sứ bám chắc vào sườn răng, kỹ thuật viên sẽ nung răng trong 40 phút ở nhiệt độ cao.
2.7 Bước 7: Tinh chỉnh hình thể răng sứ
Sau khi nung, cùi răng sứ sẽ được tinh chỉnh, đánh bóng và hoàn thiện bề mặt để đạt được độ bóng sáng tự nhiên.
2.8 Bước 8: Hoàn tất quy trình chế tác răng sứ
Để tăng độ bóng sáng, các kỹ thuật viên sẽ phủ một lớp men sứ đặc biệt lên bề mặt răng và nung lại một lần nữa trong 30 phút. Sau khi hoàn thiện, bác sĩ sẽ tiến hành gắn cố định răng sứ vào cùi răng cho bệnh nhân.
3. Quy trình chế tác răng sứ kim loại
Quy trình sản xuất răng sứ kim loại tại phòng labo bao gồm:
- Bước 1: Làm khung kim loại
Kỹ thuật viên sẽ tạo hình khung sườn răng sứ kim loại bằng sáp trên mẫu thạch cao, sau đó dùng khuôn bột khung sườn kim loại. Kim loại sẽ được nung nóng chảy rót vào khuôn để tạo thành khung sườn. Sau đó, khung sườn sẽ được thối cát và nung nóng lần nữa để loại bỏ tạp chất và để hình thành lớp oxit mỏng trên bề mặt – lớp này giúp sứ bám dính chắc hơn vào kim loại.
- Bước 2: Phủ lớp sứ lót
Một lớp sứ lót dày khoảng 0,3mm sẽ được quét lên khung kim loại nhằm che đi màu kim loại và tạo nền liên kết cho lớp sứ phủ sau. Đối với các loại hợp kim như niken – coban có màu oxit xám đậm, lớp sứ lót cần dày hơn để đảm bảo hiệu quả thẩm mỹ. Mỗi loại hợp kim yêu cầu một loại sứ lót phù hợp để tối ưu khả năng bám dính.
- Bước 3: Đắp sứ tạo hình răng
Sau lớp sứ lót, kỹ thuật viên sẽ đắp các lớp sứ mô phỏng hình dáng và màu sắc của răng thật. Các lớp sứ lót này bao gồm sứ cổ răng, sứ thân răng và sứ bờ cắn. Màu sắc này sẽ được lựa chọn sao cho gần giống nhất với màu răng thật của người bệnh, giúp răng sứ trông tự nhiên và khó bị phát hiện
- Sứ cổ răng được đắp ở phần chân răng (1/3 dưới), thường có màu đậm và ít trong suốt để mô phỏng vùng gần nướu.
- Sứ bờ cắn nằm ở phần trên răng sẽ sử dụng loại sứ có độ trong cao và khả năng chịu lực tốt.
Sau khi các lớp sứ được đắp hoàn chỉnh, răng sẽ được đưa vào lò nung để thiêu kết. Quá trình này giúp các lớp sứ dính chặt với nhau và với phần khung kim loại, giúp phục hình bền chắc và hạn chế nứt vỡ trong quá trình ăn nhai hàng ngày.
Ngoài ra, để đạt được màu sắc giống răng thật trong những trường hợp răng bị ố vàng, đốm trắng, vết nứt nhỏ…, kỹ thuật viên có thể đắp thêm các lớp sứ màu. Bước cuối cùng là phủ một lớp sứ bóng bên ngoài để làm mịn bề mặt và tăng độ sáng bóng cho răng.
Trong quy trình sản xuất răng sứ kim loại, việc chọn lựa hợp kim và sứ rất quan trọng. Những vật liệu này cần đáp ứng một số yêu cầu kỹ thuật nghiêm ngặt:
- Khung kim loại không được nóng chảy hoặc biến dạng khi nung sứ ở nhiệt độ cao.
- Kim loại và sứ phải có mức giãn nở và co ngót gần giống nhau để tránh tạo ra áp lực bên trong răng sứ, dễ gây nứt sau khi hoàn thiện. Thông thường, kim loại nên có độ giãn nở cao hơn sứ một chút để đảm bảo an toàn.
4. Quy trình chế tác răng toàn sứ
Hầu hết răng toàn sứ hiện nay đều được chế tác với cấu trúc gồm lõi sườn zirconia chắc chắn ở bên trong, bên ngoài được đắp thêm nhiều lớp sứ. Khung sườn Zirconia có vai trò thay thế hoàn hảo cho khung kim loại truyền thống và nâng đỡ các lớp sứ đắp bên trên.
Bên cạnh đó, còn có loại răng toàn sứ nguyên khối (full-contour), tức là không cần phủ thêm lớp sứ đắp. Loại này có độ cứng, độ bền cao và khả năng bảo tồn mô răng thật nhờ yêu cầu mài răng ít hơn.
Sau khi mài cùi răng, bác sĩ sẽ lấy dấu bằng cách đổ mẫu hoặc quét trực tiếp trong miệng bằng máy scan. Mẫu này được gửi đến labo để tạo mô hình mẫu hàm số hóa bằng phần mềm thiết kế (CAD) rồi chuyển sang máy mài (CAM) để cắt trên phôi sứ theo thiết kế.
Cuối cùng, sản phẩm sẽ được đem đi thiêu kết ở nhiệt độ cao ở 900 – 1200 độ C để tinh thể hóa, cho ra răng sứ full sườn hoặc đắp các lớp sứ hoàn thiện.
Dưới đây là chi tiết quy trình chế tác răng toàn sứ bằng công nghệ CAD/CAM:
- Bước 1: Thiết lập thông số máy theo hướng dẫn nhà sản xuất.
- Bước 2: Cài đặt hệ số bù co ngót sau thiêu kết, tùy thuộc vào kích thước phục hình.
- Bước 3: Lắp đúng loại mũi mài, cắt phù hợp.
- Bước 4: Khởi động máy cắt theo file thiết kế 3D, sau đó tháo giá đỡ và khung sườn sau khi cắt xong.
- Bước 5: Dùng đĩa kim cương cắt khung sườn ra khỏi giá đỡ.
- Bước 6: Làm sạch kỹ khung sườn thô.
- Bước 7: Sấy khô hoàn toàn trước khi nung.
- Bước 8: Đặt phục hình vào vùng nóng của lò thiêu kết.
- Bước 9: Cài đặt thông số nhiệt theo hướng dẫn vật liệu.
- Bước 10: Tiến hành thiêu kết.
- Bước 11: Sau khi nguội, lấy răng sứ ra khỏi lò.
- Bước 12: Kiểm tra khiếm khuyết bằng đèn soi sợi quang.
- Bước 13: Đánh giá độ dày, viền và độ khít sát của răng sứ.
- Bước 14: Dùng tay khoan nước để chỉnh sửa nếu cần.
- Bước 15: Rửa sạch, làm khô lần cuối.
- Bước 16: Nếu cần, tiến hành đắp sứ phủ hoàn thiện theo loại zirconia sử dụng.
Các lớp sứ phủ ép xung quanh phục hình có thể chế tác bằng kỹ thuật ép (ép nóng đẳng nhiệt hoặc ép khô), kỹ thuật đắp (sứ đắp 1 thì hoặc 2 thì) hoặc kỹ thuật mài cắt (công nghệ copy milling hay công nghệ CAD/CAM.
Hiện nay, kỹ thuật đắp sứ một thì là phương pháp phổ biến nhất trong phục hình toàn sứ. Ở kỹ thuật này, sứ dạng bột được pha với nước hoặc glycerol tạo thành hỗn hợp sệt, sau đó dùng cọ đắp nhiều lớp lên khung sườn zirconia. Sau khi đắp, kỹ thuật viên sẽ thấm bớt nước và rung nhẹ để các hạt sứ liên kết chặt với nhau giúp giảm độ rỗng và hạn chế co ngót khi nung.
Tiếp theo, sứ sẽ được đem nung trong lò thiêu kết. Ở nhiệt độ cao, các hạt sứ nóng chảy một phần, bám dính vào nhau và tạo thành cấu trúc răng vững chắc. Trong quá trình này, cần tính toán chính xác mức co ngót (thường khoảng 10%) để tránh phục hình bị hở hoặc sai khớp cắn. Đồng thời, phải tránh thay đổi nhiệt độ đột ngột để không gây nứt vỡ bề mặt sứ.
Bên cạnh đó, việc sửa chữa hay nướng sứ lại nhiều lần cũng cần hạn chế vì có thể ảnh hưởng đến độ bền và chất lượng thẩm mỹ.
Hy vọng qua bài viết này đã giúp bạn biết thêm về quy trình sản xuất răng sứ, cũng như hiểu rõ hơn về các loại mà bạn sẽ sử dụng. Nếu bạn còn câu hỏi hay thắc mắc nào khác hãy liên hệ qua thông tin bên dưới để được giải đáp chi tiết.
